Een mindmap is een organische weergave van informatie. Je kunt hiermee bijvoorbeeld je gedachten structureren, maar ook: gesprekken vastleggen, plannen maken,  samenvattingen maken etc. Mindmappen kun je zowel handmatig als digitaal doen. De bedenker van mindmappen, Tony Buzan, heeft een aantal basissregels vastgesteld voor het maken van mindmaps.

Zelf kiezen we liever voor het woord richtlijnen i.p.v. regels. Omdat iedereen op een andere manier werkt en zijn eigen voorkeuren heeft, vinden we het niet direct fout als je de regels niet volgt. Het zijn echter wel goede tips en bevorderd het visuele effect een daardoor je vermogen om het te onthouden. Neem wat tijd om de afbeelding hierboven te bekijken om te zien hoeveel je hier al van kan leren.

De mindmap bevat meer tips dan de basisregels van Tony Buzan. Laten we de 7 basisregels langsgaan:

1: Start in het midden met 1 woord of afbeelding

Voordat je begint met je mindmap; zorg dat je papier (liefst A4) klaar hebt liggen, potloden (verschillende kleuren), en een gum. Door gebruik te maken van potloden en een gum kun je tijdens het maken van de mindmap eventueel zaken herstructureren of aanpassen.

Bij het mindmappen leg je een papier overdwars (landscape) neer. Vervolgens zet je het onderwerp in het midden. Dit kan een woord zijn of een afbeelding (tekening). De regel is 1 woord, maar soms dekt het de lading niet en zijn een aantal steekwoorden duidelijker.

Start met de takken op “1 uur”, dus rechtsboven het onderwerp. De eerste tak teken je dicht bij het centrum aan, en je waaiert steeds verder uit naar buiten. Vervolgens vul je de mindmap aan met de klok mee.

2: Gebruik tekeningen en symbolen in je mindmap

Door het gebruik van tekeningen wordt je rechter hersenhelft meer geactiveerd (zie het artikel over Whole Brain Thinking) waardoor je creativiteit wordt gestimuleerd. Niet iedereen kan even goed tekenen, en dat hoeft ook niet. Simpele tekeningen, zoals hierboven te zien zijn werken prima.

3: Schrijf in blokletters

Dit helpt voor de leesbaarheid. Je hersenen kunnen dit sneller verwerken waardoor er meer overzicht ontstaat. Bovendien maakt het voor anderen makkelijker om te lezen, aangezien niet iedereen een even duidelijk handschrift heeft.

4: Plaats de woorden of beelden op een tak

Takken in een mindmap kun je het beste van dik naar dun tekenen. Je mindmap ziet er zo meer uit als één geheel. Het zorgt ervoor dat het er organisch uitziet, wat ook weer fijner is voor je brein. Zoals bij takken van een boom, die takken aan de stam zijn het dikst, de takken die daar weer uit groeien zijn steeds wat dunner.

Belangrijk is dat de woorden (of afbeeldingen) op de lijn van de tak worden geplaatst. We zien vaak een lijn, dan een woord, dan weer een lijn naar een volgend woord. Dit zorg ervoor dat je erg veel ruimte onbenut laat. Overal waar de lijnen staan, staat immers geen  informatie. Probeer de tak ook net zo lang te maken als het woord (of woorden) op de tak.

5: Gebruik 1 woord of afbeelding per tak

Om het overzichtelijk te houden raden we aan niet teveel woorden te gebruiken per tak. Het is niet de bedoeling hele volzinnen te gebruiken om verschillende redenen. Als eerste is het papier dan erg snel vol, dan kun je relatief weinig informatie kwijt in je mindmap. De andere reden is dat het overzicht dan verdwijnt, je kunt niet snel zien wat er staat, je moet dan elke tak echt gaan lezen.

De regel is dus 1 woord (of afbeelding) per tak. Dat is in de praktijk vaak niet handig, je kunt niet altijd beschrijven wat je wilt met 1 woord. Wij houden de richtlijn aan om steekwoorden te gebruiken. Niet teveel woorden, maar wel genoeg om de essentie goed vast te leggen. Hoe je het opschrijft hangt ook af van het doel (en de doelgroep) van de mindmap. Als het alleen voor jezelf is, heb je waarschijnlijk minder woorden nodig dan als iemand anders het ook moet kunnen volgen.

6: Gebruik verschillende kleuren

Ook kleuren stimuleren weer je rechter hersenhelft en daardoor creativiteit en geheugen. De tip is om minimaal 3 verschillende kleuren te gebruiken. Bovendien kun je kleuren gebruiken om te categoriseren en coderen. Het werkt goed om vaste afspraken te maken over kleurgebruik (met jezelf of je collega’s). Bijvoorbeeld:

  • Bruin: Algemene informatie
  • Blauw: Acties
  • Groen: Doelen
  • Rood: Valkuilen en risico’s

7: Gebruik je fantasie

Laat je geest de vrij loop. Als er iets in je opkomt, verwerkt dit in je mindmap. Dit stimuleert je denken en kan het helpen associaties te maken. Bedenk dat je achteraf eventueel kunt herstructureren wanneer het niet goed staat of om een andere reden aangepast moet worden.